Hoortoestel, BAHA of CI?
Laatst sprak ik een kennis die het kennelijk nodig vond om voor mij aan een ander te vertellen wat voor een ‘bijzonder soort hoortoestel Saskia heeft’. Ja, ik heb een CI en als iemand daar iets over wil weten, leg ik het graag uit, maar het irriteerde me al dat die kennis het nodig vond om dit voor mij aan een ander te vertellen. Maar het werd nog erger toen ze zei dat het ‘bijzondere soort hoortoestel’ aan mijn bot vast zat. Nee, dat is niet zo, dan heb je het over een BAHA. Daarom maar eens even een uitleg wat wat is. Het is handig als je daarvoor een heel klein beetje weet hoe het gehoororgaan werkt, dus even een ultra korte uitleg, die je mag overslaan als je het al weet, vandaar dat ik dat schuin gedrukt heb.
Het geluid, een trilling van de lucht, wordt opgevangen door je oorschelp. Die leidt het via je gehoorgang naar je trommelvlies Het trommelvlies trilt (door de trilling van de lucht) en geeft in het middenoor die trilling door aan drie piepkleine gehoorbeentjes: hamer, aambeeld en stijgbeugel. Daarna gaat die trilling door naar je slakkenhuis, waarin zo’n 10.000 trilhaartjes zitten. Die trillen ook weer en geven dat signaal af aan je gehoorzenuw. Tenslotte ‘hoor’ je met je hersenen.
Om te beginnen een hoortoestel. Die heb je in veel soorten en maten, voor licht, matig of ernstig gehoorverlies. Het is, platgeslagen, een versterker. De hele bovenstaande weg moet het nog min of meer goed doen, maar van de 10.000 trilhaartjes werken je er bijvoorbeeld een paar honderd niet meer optimaal. Door het geluid wat te versterken, luider te maken, hoor je het weer wel. Waar er vroeger (tot zo’n 30 jaar geleden) een aantal frequenties (toonhoogtes) tegelijk werden versterkt, kunnen ze nu heel nauwkeurig afstellen welke toonhoogtes hoeveel versterkt moeten worden en kunnen hoortoestellen heel veel gehoorverlies verbeteren, ongeacht wat de oorzaak van het gehoorverlies is. Bovendien kunnen hoortoestellen tegenwoordig beter het verschil tussen omgevingsgeluid (verkeer, geroezemoes, enz), onderscheiden van spraak, waarmee de spraakverstaanbaarheid stukken beter is met de moderne hoortoestellen dan vroeger. Klaar, probleem opgelost.
Nou, niet voor iedereen werkt een hoortoestel. Voor mensen bij wie het buiten- of middenoor niet goed functioneert, is er een andere oplossing: een botverankerd hoortoestel, afgekort BAHA (Bone-Anchored Hearing Aid). Daarbij zit je hoortoestel aan het rotsbeen vast, die de trillingen doorgeven aan je slakkenhuis. Daar zijn veel mensen mee geholpen zoals bij wie bijvoorbeeld de gehoorbeentjes in het middenoor kapot zijn of bij wie de gehoorschelp niet goed is aangelegd. Maar voor een BAHA moet wel je slakkenhuis het nog doen.
Als het slakkenhuis niet meer functioneert, zoals wanneer (bijna) alle trilhaartjes kapot zijn, heb je een andere oplossing nodig en is een CI (cochleair implantaat) een prachtige uitvinding. Daarvoor zitten er een twintigtal elektroden in je slakkenhuis, die de gehoorzenuw stimuleren. Dat werkt in heel veel situaties prima; Ikzelf, die vroeger heb kunnen horen en dus een zogenaamd 'auditief geheugen' heb, kan er een gesprek mee voeren en tegenwoordig zelfs mee telefoneren en radio luisteren. Maar het blijft een hulpmiddel, want twintig elektroden kunnen natuurlijk nooit het hele spectrum van het menselijk gehoororgaan evenaren. Zeker in ‘lastige luistersituaties’ zoals geroezemoes in drukke ruimtes, bij gesprekken met meerdere mensen, of in de auto, werkt een CI helaas nog onvoldoende. Daarbij is het geluid heel anders dan je gewend bent en vergt het veel oefenen en concentratie waardoor ik eerder vermoeid ben en in sommige situaties. Naast mijn CI maak ik daarom graag gebruik van hulpmiddelen of een schrijftolk. Desalniettemin werkt het voor ‘dagelijks gebruik’ super en ben ik er, na inmiddels elf jaar, nog steeds erg blij mee.
Al met al had deze kennis kennelijk ergens een bel horen luiden, maar wist ze niet waar de klepel hing. Nu weten jullie ook precies hoe de vork in de steel zit. En de kennis? Zij weet inmiddels dat ik prima voor mezelf kan spreken.
Voor wie meer wil weten hoe het is om slechthorend te zijn, hoe het CI werkt of hoe het is voor je omgeving, raad ik mijn boek aan: Mam hoort weer! Van hoortoestel naar Cochleair Implantaat. Nog steeds te koop bij je boekwinkel, online bij Boekscout of rechtstreeks bij mij. Nog deze week met 10% korting!
