Schrijftolk

Soms kan ik een bijeenkomst met een paar mensen goed genoeg volgen met mijn solo-apparatuur, maar als er veel mensen komen, gaat dat niet altijd lukken en zet ik graag een schrijftolk in. Ik ben blij dat ze er nog zijn, want helaas is de opleiding ervoor geschrapt. De volgende generatie moet het maar doen met computers die tekst omzetten in spraak. Daar heb ik nog geen ervaring mee, maar voorlopig is een mens nog altijd beter dan een computer en maak ik graag gebruik van een schrijftolk.

Ik geef altijd van tevoren aan dat er een schrijftolk meekomt, zodat er niemand voor verrassingen komt staan. Soms krijg ik vervelende reacties dat het niet kan, privacy, angst voor opname, willen ze dat ik voor de tolk betaal en meer van dattum. Dan moet ik extra goed uitleggen wat een schrijftolk is en doet; hij of zij is een professional, heeft geheimhoudingsplicht en niets van wat er besproken wordt, komt buiten deze ruimte. De tolk komt ook niet als deelnemer, maar als hulpverlener, alleen voor mij. Meestal krijg ik het dan wel voor elkaar dat de tolk mee mag en soms krijg ik daarna zelfs vriendelijke reacties. Zo herinner ik me een keer een training. Toen ik bij de opgave vermeldde dat er een schrijftolk voor me zou komen, werd dit met een ultra kort mailtje afgewezen en mijn betaling terug gestort. Na eindeloos veel mailtjes, heel veel uitleg, zelfs door de tolk persoonlijk, werd ze min of meer gedoogd. “Maar ze mag niet meedoen aan de lunch,” kreeg ik nog als trap na. “Prima hoor,” reageerde tolk laconiek, “ik neem wel een flesje water en een boterham met pindakaas mee.” Dus op de dag zelf was ik best wel een beetje nerveus hoe het zou gaan. Maar er stond een tafel met stoel voor de tolk klaar, er werd haar een kopje koffie aangeboden, gevraagd of ze nog iets nodig had en een paar uur later werd haar zelfs de lunch aangeboden. Naderhand kreeg ik van alle kanten te horen hoe fijn het voor mij was dat ik op deze manier erbij kon zijn.

Een andere keer, op een feest, verliep het minder positief. Het was een feest met veel muziek waardoor zelfs de tolk moeite had alles te verstaan maar bovenal waren er overal statafels. Staand typen gaat niet voor de tolk en we gingen aan een van de weinige tafels met stoelen zitten, maar vervolgens kwam er niemand. Degene die er al zat, vertrok na een paar woorden schielijk naar een andere tafel en anderen kwamen alleen maar uit een soort nieuwsgierigheid naar wat die dame met dat bijzondere toetsenbord daar deed en gingen tegen de tolk praten in plaats van met mij. Toen de gastvrouw me ook nog vroeg wanneer ‘die dame van jou’ weg zou gaan, was het feest voor mij over.

Ook heb ik wel eens meegemaakt dat het de andere deelnemers of gasten zijn die nut en noodzaak van een tolk niet inzien: “Je verstaat mij toch? Waarom heb je dan nog iemand meegenomen die moet typen wat ik tegen je zeg?” Jawel, maar jij, als gehorende, hebt geen idee hoeveel energie het me kost om jou te verstaan, om nog maar te zwijgen van het feit dat jij nu naast me zit, maar ik degene aan de overkant van de tafel echt niet kan verstaan. Vaak leg ik dan voor de zoveelste keer uit wast een tolk is, dat ik hem of haar niet ‘meeneem’ maar dat hij zij of zij dit als beroep doet. Soms helpt het, maar wie in zijn of haar (voor)oordeel blijft hangen en niet wil horen wat ik vertel, laat ik maar gaan.

Gelukkig hebben de meeste mensen begrip voor mijn beperking en hebben ze bewondering voor de schrijftolk, die razendsnel voor mij typt wat de ander zegt, zodat ik de cursus kan volgen of praatjes kan maken met bekende of onbekenden op een feestje en krijg ik zelfs hartverwarmende reacties. Zoals laatst, toen de gastvrouw het meteen vanzelfsprekend vond dat er een tolk zou komen: “Jij moet je ook prettig voelen en als het jou helpt, is dat helemaal prima.”
Ooit zal ook ik wel moeten meegaan met een systeem met AI, maar voorlopig ben ik heel blij dat er nog menselijke schrijftolken zijn die me helpen in de communicatie met anderen.

Facebook LinkedIn Volgen